Noda
ar lean.	ar leanúint
bain.	baininscneach
fir.	firinscneach
gin.	tuiseal ginideach
gin. iol.	tuiseal ginideach iolra
iol.	iolra
sb.	saorbhriathar
tabh.	tuiseal tabharthach
u.	uatha
()	féadtar focail faoi lúibíní cruinne i lár sampla a úsáid nó a fhágáil ar lár

Mínithe Gramadaí
a as do	tagairt don mhír a a dhíorthaítear as do, e.g., rud a dhéanamh
abairt chopaileach	abairt ina gceanglaítear an t‑ainmní leis an bhfaisnéis, e.g., ba cheoltóir é; is fada liom uaim í
abairtín dobhriathartha	abairtín a bhfuil feidhm dhobhriathair aige, e.g., chríochnaigh siad ar deireadh; níl sé ar fáil
aidiacht	focal a cháilíonn ainmfhocal nó forainmneach, e.g., an carr dearg; an bosca mór; tá sé fliuch
ainm briathartha	focal a bhfuil feidhm ainmfhocail agus feidhm bhriathair araon aige, e.g., deireadh na heitilte, ag eitilt; foghlaim a fháil, ag foghlaim
ainm dílis	ainm duine nó áite áirithe, e.g., Liam; Éire
ainmfhocal	focal a úsáidtear chun tagairt do dhuine nó d’áit nó do rud nó d’idé, e.g., bean; bóthar; camán; díograis
ainmní	an príomh-ainmfhocal (nó a chothrom) in abairt, e.g., cheannaigh Nuala mála nua, tá páipéar ar an mbord; canfaidh sé amhrán
clásal	frása atá nasctha le frása eile, e.g., chuaigh sí chun na hoifige [agus thosaigh sí ag obair]; [tá an lá tirim ach níl sé te]
clásal coibhneasta	clásal ina bhfuil mír choibhneasta nó ina bhfuil foirm choibhneasta den bhriathar, e.g., sin í an cailín a dhún an doras ar maidin; cá bhfuil an bhróg nár ghlan tú inné?
consan caol	consan ar e nó i an guta is cóngaraí dó
consan inséimhithe	consan ar féidir séimhiú a chur air — b, c, d, f, g, m, p, s (ach amháin i gcás sc-, sf-, sm-, sp-, st- agus sv-) agus t
consan inuraithe	consan ar féidir urú a chur air — b, c, d, f, g, p agus t
consan leathan	consan ar a, o nó u an guta is cóngaraí dó
cuspóir	ainmfhocal (nó a chothrom) a sheasann do dhuine (nó rud) ar a ndéantar gníomhú, e.g., léigh mé leabhar; tá an leabhar léite agam; léigh mé é;
díspeagadh	iarmhír a dhéanann athrú beag ar ainmfhocal, e.g., -ín; ainmfhocal a bhfuil iarmhír den saghas sin curtha leis, e.g., buachaillín
dobhriathar	focal nó grúpa focal a cháilíonn focal eile nach ainmfhocal ná forainmneach é, e.g., rith sé go tapa; bhí sé mall go leor; bhí sí thuas beagnach nuair a thit sí
dobhriathar aidiachtach	dobhriathar a bhfuil foirm aidiachta aige (ar lorg go nó gan go), e.g., ní thagann sí minic go leor; bhí sé díreach ag éirí; d’iarr sí air labhairt go cruinn
fochlásal	clásal atá spleách ar an bpríomhchlásal lena mbaineann, e.g., chuala mé scéal nuair a bhí mé óg
fochlásal réamhfhoclach	fochlásal a thosaíonn ar réamhfhocal, e.g., chun na bainise; ó dhaltaí scoile; leis an Roinn
forainmneach réamhthagrach	forainmneach a thagann roimh an ní dá bhfuil sé ag tagairt, e.g., tá a fhios agam gurb ise a rinne é; ba mhaith liom a rá go bhfuilim an-bhuíoch díbh
feidhm aidiachtach	feidhm arb ionann é agus feidhm aidiachta, is é sin le rá, ainmfhocal nó forainmneach a cháiliú, e.g., pingin ar bith; turas ar an Afraic
frása réamhfhoclach	frása beag (ina bhfuil dhá fhocal, de ghnáth) a thosaíonn ar réamhfhocal, e.g., ar bith; ar leith; den scoth; in aisce
ginideach rannaíoch	ginideach a cháilíonn ainmfhocal cainníochta nó páirte, e.g., roinnt aráin; mo chuid eolais; tuilleadh siúcra
iartheachtaí	forainmneach, lena n‑áirítear aidiacht shealbhach, lena dtagraítear siar don réamhtheachtaí i gclásal coibhneasta indíreach, e.g., sin é an fear a bhfuil an carr aige
infhilleadh	foirceann focail a athrú chun feidhmeanna éagsúla an fhocail a thaispeáint, e.g., amhrán, amhráin; beag, bige; can, canaigí
lom	sna huimhreacha pearsanta, gan ainmfhocal ar a lorg
príomhchlásal	clásal nach bhfuil spleách ar aon chlásal eile, e.g., chuala mé scéal nuair a bhí mé óg
réamhfhocal comhshuite	frása réamhfhoclach ar leith a bhfuil brí mar aonad leis agus arb é réamhfhocal + ainmfhocal is múnla dó de ghnáth, e.g., ar nós; d’ainneoin; thar ceann. Is réamhfhocal comhshuite é frása réamhfhoclach den mhúnla sin má tá brí eile leis an ainmfhocal i gcomhthéacs eile, mar shampla, is réamhfhocal comhshuite é i gcás sa bhrí más rud é; ní réamhfhocal comhshuite i gcás sa bhrí i mála, in imeachtaí dlí
réamhfhocal simplí	focal a chuirtear roimh ainmfhocal nó roimh fhorainmneach chun an bhaint atá aige le focal eile san abairt a léiriú, e.g., bhuail mé le hÁine; chuir sé fáilte roimh na haíonna
réamhtheachtaí	focal nó frása i bpríomhchlásal a thagann go díreach roimh an mír choibhneasta, e.g., na mná a bhí ag caint
réimír threise	mír a thagann roimh fhocal chun béim a leagan air, e.g., tá sé an-chairdiúil; an-pheileadóir is ea í
tabharthach rannaíoch	an múnla réamhfhocal + tabharthach, a úsáidtear in ionad an ghinidigh rannaíoch, e.g., roinnt den arán; beirt de na páistí; cuid d’airgead Thomáis